Głużenie jest etapem rozwoju mowy, który występuje przed gaworzeniem u niemowląt. Stanowi pierwszy krok na drodze do komunikacji werbalnej, a jego pojawienie się między 2. a 4. miesiącem życia jest kluczowym wskaźnikiem prawidłowego rozwoju aparatu mowy dziecka [3][5][6]. Poniżej wyjaśniamy, czym dokładnie różni się głużenie od gaworzenia oraz jakie ma znaczenie dla kolejnych etapów rozwoju mowy.

Czym jest głużenie?

Głużenie to pierwszy etap rozwoju mowy u niemowląt, polegający na nieświadomym wydawaniu dźwięków gardłowych i tylnojęzykowych. Nie mają one znaczenia i nie są zamierzone przez dziecko. Dźwięki te powstają bez udziału intencji komunikacyjnej, stanowiąc bardziej eksperymentowanie narządami artykulacyjnymi niż próbę przekazania informacji [2][3][5][6].

Głużenie wiąże się z dobrym samopoczuciem dziecka oraz z jego aktywnością ruchową. Może pojawiać się podczas aktywności, takich jak poruszanie głową, czy próby unoszenia tułowia, co jest związane z ogólnym rozwojem motorycznym [3][5].

Głużenie i gaworzenie to dwa odrębne etapy rozwoju mowy i nie powinny być ze sobą mylone. O ile głużenie jest nieświadome, gaworzenie ma charakter zamierzony i stanowi kolejny krok na drodze do mowy [1][2][3][6].

Kiedy pojawia się głużenie?

Zaobserwować głużenie można zazwyczaj między 2. a 4. miesiącem życia. Okres ten trwa do około 5. lub 6. miesiąca, kiedy dziecko stopniowo zaczyna gaworzyć [3][5][6]. Głużenie rozpoczyna się jako etap związany w większym stopniu z rozwojem motoryki niż samej mowy [5].

  Jakie zabawy dla 14 miesięcznego dziecka sprawdzą się na co dzień?

Przejście od głużenia do gaworzenia jest płynne, lecz oba etapy mają różny charakter. Gaworzenie zaczyna się mianowicie około 6. miesiąca życia dziecka, a jego pojawienie się świadczy o postępach w zakresie fizycznych i neurologicznych możliwości mówienia [3][4][6].

Jakie znaczenie ma głużenie dla rozwoju niemowlęcia?

Etap głużenia ma ogromne znaczenie dla funkcjonowania i rozwoju aparatu mowy dziecka. Poprawia sprawność gardła, języka i innych elementów narządów artykulacyjnych, przygotowując malucha do artykułowania pierwszych podstawowych dźwięków mowy [2][3][5].

Nieświadome wydawanie dźwięków pozwala dziecku na kształtowanie nawyków motorycznych, które w późniejszym okresie umożliwią produkcję bardziej złożonych dźwięków. W ten sposób głużenie bezpośrednio przygotowuje do etapu gaworzenia i dalszego rozwoju umiejętności językowych [2][3][5].

Co istotne głużenie jest ważnym krokiem na drodze do komunikacji i nie należy go pomijać w ocenie rozwoju dziecka. Jego brak lub znacznie opóźnione wystąpienie mogą stanowić sygnał do konsultacji ze specjalistą [3][5][6].

Różnice między głużeniem a gaworzeniem

Prawidłowe rozpoznanie głużenia i gaworzenia jest istotne dla rodziców i opiekunów małych dzieci. Głużenie to etap nieświadomie wydawanych dźwięków gardłowych i tylnojęzykowych pozbawionych znaczenia [2][3][6]. Z kolei gaworzenie wiąże się z celowym powtarzaniem sylab i dźwięków zbliżonych do mowy, pojawia się około 6. miesiąca życia [3][4][6].

Podsumowując głużenie pojawia się jako pierwszy etap i przygotowuje dziecko do wydawania podstawowych dźwięków mowy, natomiast gaworzenie jest kolejnym, bardziej zaawansowanym etapem, prowadzącym z czasem do pojawienia się pierwszych wyrazów [2][3][5][6].

  Co umie trzylatek i jak wspierać jego rozwój?

Podsumowanie

Głużenie to pierwszy, nieświadomy etap rozwoju mowy u niemowląt, polegający na wydawaniu dźwięków gardłowych i tylnojęzykowych. Pojawia się typowo między 2. a 4. miesiącem życia i przygotowuje dziecko do późniejszego gaworzenia, które rozpoczyna się około 6. miesiąca. Głużenie ma kluczowe znaczenie dla wykształcenia prawidłowych zdolności artykulacyjnych i dalszych umiejętności językowych [2][3][5][6].

Źródła:

  • [1] https://recepta.pl/artykuly/czym-jest-gaworzenie-niemowlaka-kiedy-sie-zaczyna
  • [2] https://fizjoterapeuty.pl/pediatria/gluzenie.html
  • [3] https://www.bebiprogram.pl/dziecko-rozwoj-i-zywienie/rozwoj/rozwoj-mozgu-i-zmyslow/okres-postnatalny/gluzenie-a-gaworzenie-czym-sie-roznia
  • [4] https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaworzenie
  • [5] https://zabawkaiwyprawka.pl/blog/post/gluzenie-co-to-jest
  • [6] https://mowologia.pl/artykuly/etapy-rozwoju-mowy-dziecka.html